ตะลิงปลิงมีประโยชน์อะไร รู้จักสรรพคุณ คุณค่าทางอาหาร และการแปรรูป

Student blog — 14/07/2026

Knowledge

ตะลิงปลิงมีประโยชน์อะไร รู้จักสรรพคุณ คุณค่าทางอาหาร และการแปรรูป

คุณประโยชน์ของตะลิงปลิง

1. ด้านโภชนาการ ตะลิงปลิงมีวิตามินซีสูง ช่วยเสริมภูมิคุ้มกันช่วยต้านอนุมูลอิสระ และมีกรดออกซาลิกและกรดซิตริก ช่วยกระตุ้นการย่อยอาหาร มีแร่ธาตุ เช่น แคลเซียม ฟอสฟอรัส และเหล็ก
2. ด้านสมุนไพรพื้นบ้าน

2.1 ตะลิงปลิงช่วยลดความดันโลหิต การดื่มน้ำคั้นจากผลตะลิงปลิงเพื่อลดความดันในผู้ที่มีภาวะความดันสูง

2.2 ตะลิงปลิงยังช่วยควบคุมระดับกลูโคสในเลือด งานวิจัยจาก Journal of Ethnopharmacology (2013) พบว่าสารสกัดจากผลตะลิงปลิงช่วยลดระดับกลูโคสในเลือดของหนูทดลองที่เป็นเบาหวานได้อย่างมีนัยสำคัญ

2.3 ผลตะลิงปลิงสดช่วยแก้ไอและขับเสมหะ: นิยมต้มน้ำดื่มหรือเคี้ยวผลสด

2.4 ส่วนการใช้ใบและผลตำ ใช้พอกแก้ผื่นคันหรือสิว

2.5 มีฤทธิ์ช่วยลดคอเลสเตอรอลในเลือด งานวิจัยในประเทศอินโดนีเซีย (2016) พบว่าสารสกัดจากผลตะลิงปลิงช่วยลดระดับคอเลสเตอรอลและไตรกลีเซอไรด์ในหนูทดลองได้

2.6 มีการศึกษาหลายงานพบว่าสารสกัดจากใบและผลมีฤทธิ์ยับยั้งการเจริญของแบคทีเรีย เช่น Staphylococcus aureus และ Escherichia coli ได้
และยังมีสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพ เช่น สารกลุ่มฟีนอลิก (Phenolics): 1.5–2.0% ของน้ำหนักแห้ง, สารกลุ่มแทนนิน (Tannins): 0.3–0.5%, สารกลุ่มซาโปนิน (Saponins): 0.2–0.4% และสารกลุ่มอัลคาลอยด์ (Alkaloids): 0.1–0.2%

2.7 Asian Pacific Journal of Tropical Biomedicine (2014) รายงานว่าสารสกัดเอทานอลจากผลและใบตะลิงปลิง มีสารฟลาโวนอยด์และฟีนอลิกสูง ซึ่งช่วยยับยั้งการอักเสบและป้องกันการเกิดออกซิเดชันของเซลล์

นอกจากนี้ยังมีสารต้านอนุมูลอิสระ ซึ่งเป็นสารช่วยชะลอการเสื่อมของเซลล์ เช่น

Total Phenolic Content (TPC): 1,200–1,800 มิลลิกรัมกรดแกลลิกเทียบเท่า (GAE) ต่อกิโลกรัมของน้ำหนักแห้ง
Total Flavonoid Content (TFC): 450–600 มิลลิกรัมเควอซิทินเทียบเท่า (QE) ต่อกิโลกรัมของน้ำหนักแห้ง
ซึ่งมีค่า DPPH Radical Scavenging Activity (IC₅₀): ประมาณ 45–60 µg/mL (แสดงถึงฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระปานกลางถึงสูง)
และยังมีสารอินทรีย์ เช่น กรดออกซาลิก (Oxalic acid): 0.8–1.2% ของน้ำหนักผลสด กรดซิตริก (Citric acid): 0.6–0.8% และกรดมาลิก (Malic acid): 0.1–0.2%

แม้ตะลิงปลิงจะมีประโยชน์ แต่ก็มีข้อควรระวัง เพราะตะลิงปลิงมีกรดออกซาลิกสูง หากบริโภคมากอาจทำให้เกิดนิ่วในไตได้ ดังนั้นผู้ที่มีปัญหาเกี่ยวกับไตควรหลีกเลี่ยงการบริโภคในปริมาณมาก

ปริมาณสารอาหารในผลตะลิงปลิงสด ประกอบด้วย

น้ำ (Moisture): 94.4%
โปรตีน: 0.61%
ไขมัน: 0.3%
คาร์โบไฮเดรต: 3.4%
ใยอาหาร: 0.6%
เถ้า (Ash): 0.5%
วิตามินซี: 15.5 มิลลิกรัมต่อ 100 กรัมผลสด
แคลเซียม: 3 มิลลิกรัมต่อ 100 กรัม
ฟอสฟอรัส: 11 มิลลิกรัมต่อ 100 กรัม
เหล็ก: 1.01 มิลลิกรัมต่อ 100 กรัม

ตะลิงปลิงเป็นผลไม้ที่มีรสเปรี้ยวจัดและมีกลิ่นเฉพาะตัว จึงสามารถนำไปแปรรูปได้หลากหลาย ทั้งในรูปแบบอาหาร เครื่องดื่ม และผลิตภัณฑ์สมุนไพร โดยสามารถแบ่งได้ดังนี้

1. ผลิตภัณฑ์อาหารและของกินเล่น

ตะลิงปลิงแช่อิ่ม แช่ในน้ำเชื่อมเพื่อลดความเปรี้ยว นิยมขายเป็นของฝาก
ตะลิงปลิงดอง ดองในน้ำเกลือหรือน้ำส้มสายชู เพิ่มรสเปรี้ยวเค็ม
ตะลิงปลิงกวน / แยมตะลิงปลิง ใช้ผลสุกกวนกับน้ำตาลจนข้น ใช้ทาขนมปังหรือทำไส้ขนม
น้ำตะลิงปลิงเข้มข้น คั้นน้ำจากผลสด เติมน้ำตาลและเกลือเล็กน้อย ใช้เป็นเครื่องดื่มหรือซอสปรุงอาหาร
ซอสเปรี้ยวจากตะลิงปลิง ใช้แทนมะขามเปียกหรือมะนาวในอาหาร เช่น น้ำพริก แกง หรือยำ
ไวน์ตะลิงปลิง / น้ำหมักผลไม้ หมักน้ำผลกับยีสต์เพื่อผลิตเครื่องดื่มหมักรสเปรี้ยวอมหวาน

2. ผลิตภัณฑ์สุขภาพและสมุนไพร

ชาตะลิงปลิงแห้ง ใช้ใบหรือผลตากแห้ง ชงดื่มช่วยลดความดันและน้ำตาลในเลือด
แคปซูลผงตะลิงปลิง ผลแห้งบดละเอียด บรรจุแคปซูลใช้เป็นอาหารเสริม
สบู่หรือสครับตะลิงปลิง ใช้กรดธรรมชาติจากผลช่วยผลัดเซลล์ผิว ลดความมันและสิว
โลชั่นหรือโทนเนอร์สมุนไพร สกัดสารต้านอนุมูลอิสระจากผลและใบ ใช้ในผลิตภัณฑ์บำรุงผิว

3. ผลิตภัณฑ์เชิงพาณิชย์และนวัตกรรม

ผงปรุงรสเปรี้ยวจากตะลิงปลิงอบแห้ง ใช้แทนผงมะนาวในอาหารสำเร็จรูป
น้ำส้มสายชูหมักจากตะลิงปลิง หมักด้วยจุลินทรีย์อะซิติก ใช้ปรุงอาหารหรือเป็นน้ำส้มสายชูสุขภาพ
เยลลี่ / ลูกอมรสตะลิงปลิง แปรรูปเป็นขนมรสเปรี้ยวสดชื่น
ผลิตภัณฑ์ดูแลเส้นผม ใช้น้ำสกัดจากใบตะลิงปลิงช่วยลดรังแคและความมันบนหนังศีรษะ

จะเห็นได้ว่าตะลิงปลิงแม้จะเป็นพืชพื้นบ้าน แต่มีคุณประโยชน์มากมาย การใช้สมุนไพรนอกจากจะช่วยสนับสนุนส่งเสริมรายได้ให้เกษตรกร ยังมีความปลอดภัยต่อผู้บริโภคเพราะใช้สมุนไพรธรรมชาติเป็นวัตถุดิบ

ถ้าอยากรู้จักสมุนไพรดีๆ มีประโยชน์ และเรียนรู้กรรมวิธีการผลิตผลิตภัณฑ์ต่างๆ มาพบกันที่หลักสูตรสาขาวิชาเทคโนโลยีอาหารและนวัตกรรม กลุ่มวิชาเอกเทคโนโลยีทางอาหาร และ กลุ่มวิชาเอกนวัตกรรมอาหาร สามารถติดตามเรื่องราวดีๆ จากสาขาวิชาเทคโนโลยีอาหารและนวัตกรรม คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย ได้ทางช่องทางด้านล่างนี้ รอพบน้องๆอยู่นะคะ

Website: https://science.utcc.ac.th/major_fti/
FB Page: https://www.facebook.com/FoodTechInnovationUTCC
YouTube: https://www.youtube.com/@foodtechnologyandinnovatio2253
TikTok: https://www.tiktok.com/@fti_utcc
IG: https://instagram.com/fti_utcc

#เทคโนโลยีอาหารและนวัตกรรม #fti_utcc #scitech_utcc #foodscience #foodtech #foodinnovation #UTCC #เด็กหัวการค้า #มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย #หอการค้า #หอการค้าไทย#TCAS #เด็กซิ่ว #ทุนการศึกษา #dek69

เรียบเรียงโดย ผศ.สุภางค์ เรืองฉาย

บทความอื่นๆ

ดูทั้งหมด