มะกอกน้ำ คืออะไร? รู้จักประโยชน์ คุณค่าทางโภชนาการ และการนำไปใช้

มะกอกน้ำผลไม้คู่บ้านคนไทย

สุภางค์ เรืองฉาย

มะกอกน้ำ มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Elaeocarpus hygrophilus อยู่ในวงศ์ Elaeocarpaceae เป็นไม้ผลเขตร้อนที่พบได้ทั่วไปในประเทศไทย เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลางถึงใหญ่ เจริญเติบโตได้ดีในพื้นที่ชุ่มชื้นและมีแหล่งน้ำเพียงพอนิยมปลูกเพื่อรับประทานผลสดรวมถึงนำมาแปรรูป ผลมีรสชาติเปรี้ยวอมหวาน เนื้อกรอบ ฉ่ำน้ำ จัดเป็นผลไม้พื้นบ้านที่มีคุณค่าทางโภชนาการสูง

มะกอกน้ำเป็นผลไม้ที่มีคุณค่าทางโภชนาการและมีสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพหลายชนิด จึงมีประโยชน์ต่อสุขภาพและสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้หลากหลาย ดังนี้

1. เป็นแหล่งของวิตามินซีมะกอกน้ำมีวิตามินซี ซึ่งช่วยเสริมสร้างระบบภูมิคุ้มกัน ช่วยในการสร้างคอลลาเจน และช่วยป้องกันความเสียหายของเซลล์จากอนุมูลอิสระ
2. มีสารต้านอนุมูลอิสระผลมะกอกน้ำมีสารประกอบฟีนอลิก (ได้แก่ Chlorogenic acid, Caffeic acid, Ferulic acid, p-Coumaric acid, Quercetin, Kaempferol, Myricetin และ Anthocyanins) และฟลาโวนอยด์ (ได้แก่ Myricetin, Myricetin-3-O-rhamnoside, Quercetin, Quercetin rhamnoside, Quercetin rutinoside (Rutin), Kaempferol, Europetin และIsorhamnetin) ซึ่งมีคุณสมบัติในการต้านอนุมูลอิสระ ช่วยลดความเครียดออกซิเดชัน (oxidative stress) ที่เป็นปัจจัยหนึ่งของการเกิดโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs)
3. ช่วยส่งเสริมระบบขับถ่ายมะกอกน้ำมีใยอาหาร ซึ่งช่วยกระตุ้นการทำงานของระบบทางเดินอาหาร ลดอาการท้องผูก และช่วยรักษาสมดุลของจุลินทรีย์ในลำไส้
4. อาจช่วยลดความเสี่ยงของโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDS)สารต้านอนุมูลอิสระและสารพฤกษเคมีในมะกอกน้ำอาจมีส่วนช่วยลดความเสี่ยงของโรคหัวใจ โรคเบาหวาน และโรคที่เกี่ยวข้องกับการอักเสบเรื้อรัง
5. ช่วยเพิ่มคุณค่าทางโภชนาการของอาหารมะกอกน้ำสามารถนำมาแปรรูปเป็นผง น้ำผลไม้ หรือส่วนผสมในผลิตภัณฑ์อาหารต่าง ๆ เพื่อเพิ่มปริมาณสารอาหารและสารต้านอนุมูลอิสระ
6. ใช้เป็นวัตถุดิบในอุตสาหกรรมอาหาร
   • มะกอกน้ำแช่อิ่ม
   • น้ำมะกอกน้ำ
   • แยมและเยลลี
   • ผลไม้อบแห้ง
   • ผงผลไม้สำหรับผลิตภัณฑ์อาหารเพื่อสุขภาพ

ผลมะกอกน้ำสดส่วนที่รับประทานได้ 100 กรัม มีองค์ประกอบทางโภชนาการดังนี้

องค์ประกอบ	ปริมาณต่อ 100 กรัม
วิตามินซี	49 มิลลิกรัม
ใยอาหาร	0.5 กรัม
พลังงาน	86 กิโลแคลอรี
คาร์โบไฮเดรต	22.3 กรัม
โปรตีน	1.0 กรัม
ไขมัน	0.3 กรัม
แคลเซียม	14 มิลลิกรัม
ฟอสฟอรัส	35 มิลลิกรัม
เหล็ก	0.9 มิลลิกรัม
สารประกอบฟีนอลิก	28.8–30.7 มิลลิกรัม
สารฟลาโวนอยด์	62.03–62.07 ไมโครกรัม

ประโยชน์ของมะกอกน้ำ

1. รับประทานเป็นผลไม้สด
2. แปรรูปเป็นมะกอกแช่อิ่ม
3. ใช้ทำเครื่องดื่มและน้ำผลไม้
4. ใช้เป็นส่วนประกอบในอาหารและขนม
5. เป็นแหล่งสารต้านอนุมูลอิสระจากธรรมชาติ

การใช้ประโยชน์ในงานวิจัยอาหาร

มะกอกน้ำได้รับความสนใจในการพัฒนาผลิตภัณฑ์อาหารเพื่อสุขภาพ เนื่องจากมีสารประกอบฟีนอลิกและวิตามินซีที่สามารถเพิ่มคุณค่าทางโภชนาการและฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระของผลิตภัณฑ์ได้ นอกจากนี้ยังสามารถนำมาแปรรูปเป็นผงผลไม้เพื่อใช้เป็นส่วนผสมในอาหาร เช่น ธัญพืชอัดแท่ง ขนมขบเคี้ยว และผลิตภัณฑ์อาหารหมัก หรือนำมาใช้เป็นวัตถุดิบสำหรับพัฒนาผลิตภัณฑ์อาหารเพื่อสุขภาพและอาหารเชิงหน้าที่ (functional foods)

ถ้าอยากรู้จักพืชสมุนไพรดีๆ มีประโยชน์ และเรียนรู้กรรมวิธีการผลิตผลิตภัณฑ์ต่างๆ มาพบกันที่หลักสูตรสาขาวิชาเทคโนโลยีอาหารและนวัตกรรม กลุ่มวิชาเอกเทคโนโลยีทางอาหาร และ กลุ่มวิชาเอกนวัตกรรมอาหาร สามารถติดตามเรื่องราวดีๆ จากสาขาวิชาเทคโนโลยีอาหารและนวัตกรรม คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย ได้ทางช่องทางด้านล่างนี้ รอพบน้องๆอยู่นะคะ

Website: https://science.utcc.ac.th/programs/bachelor-degree/food-technology/

FB Page: https://www.facebook.com/FoodTechInnovationUTCC

YouTube: https://www.youtube.com/@foodtechnologyandinnovatio2253

TikTok: https://www.tiktok.com/@fti_utcc

IG: https://instagram.com/fti_utcc

 

#เทคโนโลยีอาหารและนวัตกรรม #fti_utcc #scitech_utcc #foodscience #foodtech #foodinnovation #UTCC #เด็กหัวการค้า #มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย #หอการค้า #หอการค้าไทย#TCAS #เด็กซิ่ว #ทุนการศึกษา #dek69